من به موضوعات مروبوط به جمع‌آوری و سازماندهی و مدیریت اطلاعات علاقه دارم. همه ما هر روز سایت‌ها و لینک‌های بسیاری را بازدید می‌کنیم و آنها را به اشتراک می‌گذاریم. اما مراجعه دوباره به آنها کار ساده‌ای نیست.

یکی از کارهایی که دوست دارم قادر به انجامش باشم اینست که بتوانم هر سایتی را که قبلا بازدید کرده‌ام و هر داده‌ای را که روزی پردازش کرده‌ام بتوانم هر زمان که نیاز دارم دوباره بازیابی کنم. اما مشکل اینجاست که نمی‌توانم آنها را دوباره پیدا کنم! برای مدیریت داده‌های شخصی هم تابحال راه‌حل‌های مختلفی را امتحان کرده‌ام. مثلا مدتهاست که از نرم‌افزار Zim استفاده می‌کنم. این برنامه یک ویکی شخصی است که قابلیت‌های فراوانی دارد. مثلا می‌تواند مثل یک ژورنال به تاریخ روز مطلبی را ذخیره کند. فرمت ویکی را می‌فهمد و پلاگین‌های مختلفی برای توکار کردن نمودارها و انجام کارهای مختلف دارد. دفترچه‌های مختلفی می‌توان تعریف کردن و آنها را نیز در فایل‌های متنی ذخیره می‌کند. در ضمن از گیت هم پشتیبانی می‌کند. من برای یادداشت‌هایم در زیم یک هوک گیت تعریف کردم که پس از ثبت هر تغییری برنامه مخزن گیت ریموت من را بروزرسانی کند. البته الان قصد معرفی امکانات زیم را ندارم.

مدتی هم از Mindmap و سایت‌های آنلاین برای مدیریت اطلاعات استفاده می‌کردم. مشکل اینجا بود که جستجوی داده‌ها معمولا راحت نبود. لااقل صرف نمی‌کرد سایت یا فایل را باز کنی و دنبال لینک مورد نظر بگردی.

به تازگی به روش‌های مبتنی بر جستوی متنی یا Full Text Search علاقه‌مند شده‌ام. مثلا ادیتور مورد علاقه‌ام در حال حاضر Sublime Text است (متن حاضر را در gedit می‌نویسم). من معمولا از منوهای این برنامه استفاده نمی‌کنم بلکه دائم با فشردن Ctrl-Shift-P جعبه‌ی دستورات برنامه را باز می‌کنم و شروع به تایپ کردن می‌کنم و برنامه هم همزمان با تایپ من گزینه‌های مربوط را نمایش می‌دهد. به این ترتیب بدون اتلاف وقت در میان منوها به آنچه می‌خواهم می‌رسم. گذشته از اینکه بسیاری از این دستورات مربوط به پلاگین‌های برنامه هستند و اصلا در منوها وجود ندارند. من این روش را برای طراحی UI بسیار می‌پسندم. اگر به طراحی رابط کاربری علاقه دارید پیشنهاد می‌کنم مقاله‌ی Joel (بنیان‌گذار استک اوورفلو و ترللو) بنام Choices و نیز مقاله‌ی Preferences از Havoc Pennington که طراح Metacity است را بخوانید.

امروزه برنامه‌های بیشتری جستجو را به عنوان رابط کاربری اصلی خود انتخاب می‌کنند. مهمترین برنامه‌ای که می‌توانم نام ببرم، دسکتاپ محبوب من، GNOME 3 است. در این دسکتاپ رابط اصلی کاربر با امکانات دسکتاپ چیزی جز صفحه‌ی جستجو نیست. در گنوم جستجو شامل اطلاعات آنلاین و آفلاین و کانتکت‌ها و کاراکترهای یونیکد (جستجوی شرح آنها) و برنامه‌ها و مستندات و بسیار چیزهای دیگر می‌شود. این نوع جستجو در گنوم ۳ در برنامه مدیریت فایل‌های ناتیلوس هم پیاده شده است. کافی است با باز کردن آن شروع به تایپ کنید، جستجو شروع می‌شود و نایج مرتبط دائم نمایش داده می‌شوند. در این مورد بعدها بیشتر خواهم نوشت.

حالا برگردیم سراغ لینک‌ها. من در گذشته خیلی وقت صرف ثبت لینک‌ها در فایرفاکس و کروم می‌کردم ولی کمتر پیش می‌آمد که از آنها استفاده کنم چون جستجویشان کار سختی بود. بگذریم که چند باری هم اطلاعاتم از بین رفت و کم کم تمایلم را برای دسته‌بندی مجدد لینک‌ها از دست دادم. ولی بتازگی روش بسیار بهتری مبتنی بر تگ کردن لینک‌ها یافته‌ام. اول اینکه برای خودم یک عادت جدید تعریف کرده‌ام؛ هیچ لینکی را ذخیره نمی‌کنم مگر اینکه چند برچسب کلیدی به آن بزنم. در فایرفاکس اینکار با دوبار فشار دادن ستاره‌ی بوکمارک امکانپذیر می‌شود.

برای خودم یک عادت جدید تعریف کرده‌ام؛ هیچ لینکی را ذخیره نمی‌کنم مگر اینکه چند برچسب کلیدی به آن بزنم.

حالا هر وقت می‌خواهم لینکی را پیدا کنم فقط کافیست Ctrl-B را بزنم و شروع به تایپ کنم. فکر می‌کنم که دوباره لینک‌ها را جمع‌آوری کنم.